60 sayfa
şöyle, örneğin:
64 [77]: Bu kıtadaki “altın rengi nefesli boruların gölgesinde” Kerouac’ın bazı cümlelerinin başka bir şekilde ifadesi:
Lester Young, Coleman Hawkins, Charlie Parker, Illinois Jacquet saksafonları “Symphony Sid” de 40’ların ortalarında gece-boyu radyo bebop programında dinlerdiler.
İlk taslağın kapanış ifadesi, “Zamanın son hüzünlü blue jelivs. Erotik şapırtı için siyah metaforu olan,” Jeffy Roll Morton’un “Jel, Jel, Jel, Jel aklımdan çıkmaz” “Ma Rainey’in “Şekerleme Blues”a gönderme.
“Lamma lamma sabacthani” “Tanrım, tanrım, neden beni terk ettin?” İsa’nın çarmıhtaki son sözleri (“Eli, Eli, lama sabacthani”: Matthew 27: 46) son taslakta Tristan Corbi’nin”Cris d’Aveugle” versiyonundan alındı. (“Cries of the Blindman”) in Poems, çev. Walter McElroy (Pawlet, Vt.: Banyan Press, 1947), p. 30:
Şiirin bitişi:
83 [78]: Lionell Trilling’in The Liberal Imagination (New York: Viking, 1950)’a referans. Yazar, Kolombiya Kolej’de, Prof. Thriling’in Romantik Edebiyat dersine Wordsworth, Keats, Shelley, Byron, küçük Blake çalışarak katıldı ve Rimbaud ve Keats’i karşılaştıran bir ödev hazırladı.
Kıtanın son yarısı son taslakta kullanılmadı: “Temsil kabul edilmez”: 1950’lerin yazarın unuttuğu bir isim-markalı ürünün ticari reklamlarındaki slogan.
80: “Moloch”: Tapınılması ebeveynlerin gönül alma amacıyla çocuklarını yakarak kurban etmesiyle bilinir. “Ve siz hiçbir tohumunuzun Molech’e giden ateşten geçmesine izin vermeyin” (Leviticus 18:21).
“Ordularda hıçkırarak ağlayan oğlan çocukları”: Savaş sonrası A.B.D.’de barış zamanı askere almanın yeniden tesisi,1948; bakınız 31. kıtaya not.
Yasa aygıtı, cinayetin insan bedenini kaplamak için çok kaba yazarın kendi deneyimi elinden; Burroughs ve öbürlerinde gönderme; bakınız Queer, W. S. Burroughs (New York: Viking Press, 1985) sf.. xvii-xxii.
“ezici yargıcı insanların”: Dünyayı şok eden 1953 N.Y. Julius & Ethel Rosenberg ajan mahkumların elektrikli sandalye infazlarına da referans. (Sonraları, Caryl Chessman’ın gazla infazı 1960, Kaliforniya.)
82:
“ “kurukafa bayrağı” olarak kullandığımız “çapraz kemik”… “ruhsuz hapishane” ” vs. Lynd Ward’ın tahta-kalıp -baskı romanı God’s Man (New York: Jonathan Cape and Harrison Smith, 1929)’ine referans, 1930’larda yazarın aile kütüphanesinden, Wart’s Storyteller Without Words (New York: Harry W. Abrams, 1974)’de yeniden basıldı ve orada Ward God’s Man’in “New York borsasının çöküşü ile aynı haftada… basıldığını.” not düştü. Lyad Ward “Howl”un “Moloch”unu 1980’de tahta-kalıp baskısında resimledi ve böylece tahayyül çemberini tamamladı.
82: “yapıları yargı olan”: William Blake’in Jehovik hiperrasyonal yargısal kanun koyucu, ruhsal bozukluğu ve politik kaosu yaratan, Urizen’in hayaletine gönderme. Onun soyut kumpasları olarak, olayın deneyimlenmesinin ikiyüzlü ya da son moda genellemelerinin yerini tutan, bedeni, hisleri ve imgelem gücünü ezen, saldırganca naif zihin ölçütlerinin bir sonucu olarak düşüncesiz bencillik projeksiyonu, sonsuz evreni, onun bencil ufkuyla sınırlar.
84: “Zihni salt bir makine olan”: N.B. Marshall McLuhan’ın yerinde düsturu: “Araç mesajdır.”
“Yamyam dinamo” (çeviride: “kendi cinsinin etini tüketen bir dinamo olan” olarak geçer.-ŞE): Fritz Lang’in müthiş filmi M(1931)’in açılış endüstriyel kaplatışı soundtrack’ine gönderme; bkz ayrıca Last Will of Dr. Mabuse (1933).
84: “Binlerce kör pencere”: Sir Francis Drake Oteli’nin, Powell & Pine caddelerinin köşesi, San Francisco, üst katının, şiirin bu bölümüne doğrudan ilham veren görünümü. 1954 dergisinin girişinde:
Peyote üzerine, San Francisco, 17-18 Ekim, Cum. Akş. 1:15 Yırtıcı binaların çehresinin geride merkezden yükselip bulutların arasından belirdiği, incecik sisin dümdüz mavi gökyüzünde yansıyarak geçtiği şehir merkezini olanca açıklığıyla gören daire penceresi.
Zamansız kent kasvetinde başkaldırarak, kahrolası bina üzerinden karanlık kule aniden Ölü Kafa Cehennemde bir kötü canavar kule (“O yoksul kayıp ruhlar bunu kulede uydurur”) bir ressamın sürreal gerçekliği derinliksiz ilahi çalması için fazlasıyla bayat olabilecek bir şeyin içinden aydınlanmış tuğla cam ötesinden iki göz ışık saçar.
Sir Francis Drake Oteli’nin Duygusuz robotu (antenvari varlıklar).
Ve o fazlaca ot olan canavar da bir gün beni yiyebilir
Bu eskiden beri bilindik bir şey
Bir tacı var
Duman yükseliyor kaldırımlarda biten çalışıyor?
Züppe burunlu canavar gizli gorgorien yüz ifadesi…
Babil Kulesi’nin ya da Azrail’in? Ya da Lucifer’in tasviri “Lucifer’in Kulesi.” Yıldız gece 1’de kaybolur ve canavar en acımasız bakışıyla gökyüzünde ortaya çıkar, küçük burun burnuyla küçük karanlığın yanında geç saatte kulede…
Twin Peaks’ten & Güney San Francisco’dan aşağı dik yarımadanın kıyısına, gök çizgisiyle dizilen kaktüs binaların vadi kentinin dibine aşağı yuvarlanan sis ile:
Pencereye geldim ve geceye, atında bir binada benim de yaşadığım gerçekdışı şehrin uzamına bakış attım
Bugün sokakta yürürken burç duvarının yükselen cephesini fark ettim fantastik Greko-ortaçağ süslü siperleri ve yalancı tahta sütunları ve kemerleri sundurmaları & kuleli yatak odaları olan ev blokları dizisinin görünümünü…
Binlerce gözlü binaların birbirini omuzlayan hissizce sallanan azman yapılar, aşağıda kırmızı ışıklarla dopdolu dumanlı ve mor göğün sisi altında, Rembrant’ınmışcasına Kahverengi olan taş vadiye bakmaya, pencereye geldim gözlerimi Sir Francis Drake Hotel’inin dehşetine dikerek bu algı biçimi bir haftadan fazla sürede dört saatten fazla yanlış binalara bakarak bir şey olmasını bekledim hiç bir şey olmadı ama modern ve geniş, izole; daha evcimen yaşlı Drake göre daha büyük ve diğer S P ve Sigorta Binalarına göre daha merkezde olarak bir New York Godham merkezi olan Murray Tepesi’ni gerçekdışı, Wall Street’i minyatür [süpüren] panorama olarak Köprüye doğru [Koy] göz için kıyının elması gibi bir an Sutter St. Med. Binasının yolumun üzerinde olduğunu fark ettim.
Kafatası kulenin Gotik gözlerinin kasvetli kör boş boş ışık saçtığını, ilkel şehir-dünyasının atmosferinin durgunluğunda duman saldığını, dudaksız hapis kaçkını vahşi uzundişli hayaletimsi ölükafa tuğla sütunların soyut dişe benzeyen korkunç çapraz dolar işaretli kafatası işareti çıkıntısıyla aşağıda-büyüyen yeryüzünü fark ettim.
Davud’un yıldızının büyük mavi aptal neonlarla geçen tepesinde gecenin 1’inde Drake’in sonsuz Hayat-ın-içinde-Ölüm ifadesini bırakan robot zombi varlığını bırakarak (çılgın vinçler binaları parçalarken) uykusuz kalarak ve görmeyerek tamirciler kıyamet gününe doğru bağırsaklarının içinde, geceye saplandım.
84: “Gökdelenler… sonsuz Yehovalar,” vs. robot anakent merkezinin sinema sahneleri, Fritz Lang’in Metropolis’ine, Berlin, 1932, gönderme.
85: “Ruhu elektrikakımı ve bankalar”: Bkz Ezra Pound’un devletin yarası olarak tefecilik, teorisi, Cantos, , XLV.
“yoksunluğu ‘dehanın sureti’ ”: William Blake’in karşılıklı olarak dengesi bozulduğunda başkası tarafından tahakküm altına alındığında ya da başka birine hakim olunduğunda düzensiz gölge, zihin durumları, kalp ya da imgelem gücü olarak “hayalet” kullanımı. Bkz S. Foster Damon, A Blake Dictionary Boulder,
Colo.: Shambala Books, 1980), “The Four Zoas,” ve de aynı adlı Blake’in kehanetli kabası.
“Adı Us olan”: Bu kıta, düzenleme esnasında açığa vurulmamış bir kararı ete kemiğe bürüyor gibi ve burası şiirin açıklaması en zor olan noktası.
86: “Moloch’daki yarakemiciler”: Jean Jenet ve diğer edebi yarakemicilere gönderme.
26 [26]: İlk ve son versiyonlarda yazarın Blake aydınlanmasına gönderme. E. Harlem 1948. Bakınız Writers at Work’te toplanmış Paris Review söyleşileri, 3. Seri (New York: Viking Press, 1967), sf. 301-11. Yazar ayrıca gerçeküstücü şair Philip Lamantia ile bir konuşmasında belli belirsiz ve çoğunlukla yazarı belirsiz bir anekdotu hatırlar.
“Benim terk ettiğim”: Bu kıta, düzenleme esnasında açığa vurulmamış bir kararı ete kemiğe bürüyor gibi ve burası şiirin açıklaması en zor olan noktası.
88: Topografik ekler: “Robot apartmanlar,”; “görünmez banliyöler,” muhtemelen Levittown N.Y.; “hazine çatıkları” erken soğuk savaş bütçe açıkları; “şeytansı endüstriler,” Güney Kaliforniya’nın gece yanığı savaş tezgahları yazarın ilk Batı Yakası gezisinde ana yoldan görülebiliyor; “hayaletimsi uluslar,” Çin anakarası A.B.D. tarafından “tanınmamıştır”, Sovyet çalışma kamplarının hayaletvari bürokrasileri Guatemala, Vietnam, Cezayir’i savaşla kaplayan Batı kuvvetleri; “mağlup edilemez tımarhaneler,” Naomi Ginsberg, Carl Solomon sonraları Pilgrim Devlet Akıl hastane’sine kapatıldılar; “canavarca bombalar,” dönemin atom ve hidrojen silahları.
89: “zaten varolan ve hep içinde olduğumuz şehri Cennete kaldıranlar”: Bkz Arthur Rimbaud, “Sabah”: “Ne zaman dağların ve kıyıların ötesine, yeni bir zahmetin, erdemin, tiranların, şeytanların savaşının, hurafenin, tapınmanın bitişinin doğumunu karşılamaya gideceğiz! ilk tapılacağa! Yeryüzündeki Noel!” Season in Hell, çev. Louise Varese (New York: New Directions, 1945).
91: “Duygu zırvası”: Bkz ayrıca 1. kıtaya not “aç histerik çıplak” çatışma için anahtar olarak.
92:
“On yıl… kaçık nesil”: Şiirin spesifik referansı 1945-55 arasındaki on yıllık zamana.
III
94: Carl Solomon: “Hiçbir zaman Rockland’da bulunmadım… Hiçbirimiz de Rockland’a gitmedi. Ginsberg bir tura bile gitmedi.” Diye yazar. (O zamanlar değilse de sonraları,60’larda, Leary’nin bir arkadaşını etmiş olsam da A.G.)
92: Naomi Ginsberg sonraları Pilgrim Devlet Hastanesi’nde.
97: 1950’lerin başlarında Carl Solomon editör olarak amcası için. A. Wynn’s Ace Boks’ta çalıştı, Burroughs’un Junkie’sini ve Kerouac’ın On the Road’ının Ur-textini (orijinal ilk nüsha-ŞE.) yayımladı.
99: T. S. Eilot ve Maclolm de Chazal’a N.Y. Psikiyatri Enstitüsü’nden, 1948 sonbahar-kışında Carl Solomon ve Allen Ginsberg ile yazılmış gönderilmeyen mektupların daktilo ile yazılmış taslağından.
…
102: Apollinaire’nin Mamelles de Tirsias’i ile benzer birliktelik; New York’un Utica’sı klasik Akdeniz şehrine verilen addı.
103: “Bronx’un kartal bedenli kadınları”: Solomon ve yazarın anne ve teyzeleri Bronx’ta yaşadılar.
104: Carl Solomon N.Y. Devlet Psikiyatri Enstituti’sinde yazarla beraberken deli gömleği giymemişti. Solomon: “P. E. ‘de değil, Pilgrim’de daha sık.” diye yazar. Pin-pon gerçekti.
105: Solomon değil ama yazar P.E. toplantı salonunda piyanoyla yaptığı vuruşla ilgili deneyler yüzünden azarlanmıştı.
“Donanımlı tımarhane”- (“armed” olarak geçen kelimeyi biz “silahlı” olarak kullanmanın eksik olacağını dahası yanlış olacağını düşündük ve “donanımlı” olarak kullandık. ŞE.): “Howl” Winston Churchill’in onuncu yıldönümüne, Fulton, Missouri’deki, soğuk savaşı tasdik eden “Demir Perde” konuşmasına işaret eder.
106: “Şoklar”: “P.E.’de 50 insülin koması ve Pilgrim’de 21 elektroşok aldı.” Yazara mektup, Carl Solomon, 29 Eylül, 1985.
107: Bu dize üzerine Carl Solomon: “O zaman ben Adlai Stevenson hayranıydım ve kırgın bir Demokrat’ın Amerika’ya beslediği hisleri paylaşırdım.” Yazara mektup, 29 Eylül, 1985.
“Doktorlarınızı delilikle suçlayın”: Not 43 [65]e bakınız, Artaud vs.
108: “Long Island’ın cennetleri”: Pilgrim Devlet Hastanesi’ne gönderme, Brentwood, Long Island.
109: “Yirmi-beş bin çılgın yoldaş”: Pilgrim Devlet’in popülasyonu; bakınız kıta 42 [69-70] ‘ye not.
Eugene Pottier, “The ınternationale,” Haziran 1871, çev. C. H. Kerr, I. W. W. Şarkıları içinde (“Little Red Songbook” Jazz’s Dead tarafından Türkçe basıldı) 34. baskı (Chicago: International Workers of the World, 1973), sf. 6-7.
110: Democratic Vistas, 1871, Walt Whitman’ın bu birleşik Devletler için aşka yakın bağlılık. W. W. bir Amerika’yı “bir kadere giden yolda, bir statü, gerçek dünyadaki karşılığı, efsanevi lanetlilerinkinin,” ruhsal yapışkanlık için korkuttu.
Carl Solomon: “1940 sonlarının gay tipolojisi ile [ABD üniformalı denizciler] gay seks referansı, bu tipoloji sonraları farklı bir bütüne değişti elbette.
P.E.’nin 6.kat koğuşundaki bazı hastalar kendi kendilerine konuşarak ve tüm gece öksürerek altüst olmuş bir halde kaldılar.
111: “Merhametin yıldız pullu şoku”: ABD bayrağı. Belki de “yıldız-pullu”nun yankısı, Elizabetyen arkaizm. (Artık kullanılmayan o dönem dilinde Amerikanbayrağı kelimesi yerine resmen bu cümle kullanılırmış. -Haz.)
112: “Western gecesinde bir kulübe”: Sık sık Peter Orlovsky ve Jack Kerouac’ın ziyaret ettiği Tek odalı kulübenin arka bahçesi 1624 Milvia Street, Berkeley, California. Kulübe Philip Whalen ve Gary Snyder ile “Howl”un II ve III. Bölümlerinin düzenlendiği 1955 güzünde paylaşıldı. Bakınız Allen Ginsberg’in Toplu Şiirlerinde “A Strange New Cottage in Berkeley,” “Supermarket in California,” “Transcription of Organ-Music.”-1955-1956.