Toute nation a le gouvernement qu'elle mérite.

Çok

 34,11

Kategoriler: , , Etiketler: ,

Açıklama

Osip Mandelstam
Çok
Türkçesi
Tolga Alp Demirdaş
Editör
Şenol Erdoğan
12×18 cm
52 sayfa

Huzursuz bir nefes yapraklarda,
kara bir rüzgar esiyor hışırtı ile
bir kırlangıç ürkekçe karalamakta
bir çemberi kararan göğe.

Sessiz bir kavga var
yitip giden narin kalbimde
derinleşen alacakaranlıkla
alevlenen gün ışığı arasında

Geceyle örtülü ormanların üzerinde
bakırdan endamı ayın.
Neden bu kadar azken müzik
Sessizlik bu kadar yoğun?


Avluda, yıkanıyordum, geceleyin –
Parlıyordu şiddetle haşin yıldızlar
Bir baltadaki tuz gibi, huzmeleri yıldız ateşinin,
donuyor, taşıyordu fenerden yağmurlar.

Kapılarda asılıydı bir askı kilit,
ve kasveti dünyanın, vicdanlarda –
bulamayacaksın bir şeyi, daha basit,
daha saf, gerçeğin temiz tuvaline kıyasla.

buz gibi su kararıyor daha da,
tuz gibi, bir yıldız eriyor fenerde,
ölüm saflaşıyor, sıkıntılar tuzlanıyor daha da
oluyor toprak daha gerçek, daha korkunç.

Osip Emilyeviç Mandelstam (Rusça: О́сип Эми́льевич Мандельшта́м; d. 15 Ocak 1891 – ö. 27 Aralık 1938), Akmeist okulun kurucularından Rus şair ve denemeci.

Mandelstam, tüccar bir Yahudi ailesinin oğlu olarak Varşova’da doğdu. Deri ticaretiyle uğraşan babası bulundukları yerden göç etmek için özel bir izin aldı. Osip’in doğumundan sonra Sankt-Peterburg’a göç ettiler. Mandelstam 1900’da hem de Tenishevsky okuluna girdi, Rusya’nın (ve Sovyetlerin) Vladimir Nabokov ve diğer önemli figürlerini yetiştiren bir okuldu. Onun ilk şiirleri 1907 yılında okul almanağında basıldı.

Nisan 1908’de Sorbonne’a edebiyat ve felsefe öğrenimi görmek için gitmeye karar verdi. Ama ertesi yıl Heidelberg Üniversitesine girmek için ayrıldı. 1911’de metodizm üzerinde çalışmak için Petersburg Üniversitesine girdi. Mandelstam ilk şiirlerini Akmeistlerin dergisi olan Apollon’da yayınlamış ve genç yaşta bu harekete katılmıştır.

Mandelstam’ı 1918’de, ihtilal rejimiyle iş birliği yapan entelektüellerin safında görüyoruz. Şair bu dönemde Maksim Gorki’nin yönetmekte olduğu Dünya Edebiyatı Yayınları’nda çalışmaktadır. İç savaş sırasında Kırım’a gidecek ve ortalıkta hüküm süren kargaşalık içinde türlü sıkıntılar çekecektir.

1922’de yeni evlendiği eşi Nadezha Mandelstam ile Moskova’ya yerleşti. Toplama şiirlerinin olduğu Tristia Berlin’de yayımlandı. Ondan sonra birkaç yıl boyunca, neredeyse tamamen, şiiri bıraktı. Denemeler, edebi eleştiriler, anılar, kısa düzyazılar yazmaya konsantre oldu. Gündelik işlerle uğraştı, 6 yılda 19 kitap çevirdi sonra bir gazete için muhabir olarak çalıştı.

Edebi toplulukların dışında kalan Mandelstam’ın konformist olmayan, düzene karşı tavrı resmi makamlarca sürekli izlenmesine yol açtı.1933 sonbaharında Stalin Epigramı olarak ünlenmiş tapınma akımından dolayı zorluklar yaşadı. Art arda mecburi ikametlere zorlandıktan sonra 1938’de eşiyle birlikte Sibirya’ya sürüldü ve 27 Aralık’ta sürgünde öldü.

Mandelstam’ın Pierre (1915), Tristia (1921) ve Şiirler (1928) adlı şiir kitaplarının yanı sıra şiir üzerine bir dizi deneme ve özyaşamöyküsü üzerine çalışmaları yayınlanmıştır. Şairin 1931’den sonra yazdığı şiirleri kısmen günümüze ulaşmıştır.

Mandelstam’ın şiiri, ilk Rus devriminden sonra keskin bir şekilde popülistti, simgeci tasvirlerle yakından ilgiliydi. 1911’de O ve birkaç genç Rus şairi, Şairler loncasını (Rusça: Цех Поэтов, Tsekh Poetov) oluşturdu. Nikolay Gumilyov ve Sergei Gorodetsky’in resmi liderliğinin altında oluşan bu grup Akmeistlerin özünü oluşturacaktı.

Kaynakça; Sovyet Şairleri Antolojisi, Attila Tokatlı, Yön Yayıncılık, 1992.