Toute nation a le gouvernement qu'elle mérite.

KADERİNE TERK EDİLMİŞ GEZEGEN

 44,23

Kategoriler: , , Etiketler: , , ,

Açıklama

12×18 cm 72 syf


AMIRI BARAKA’nın Gözünden
SUN RA

60’ların başında, Chicago’dan Loisaida’ya ilk geldik-lerinde Ra’nın yörüngesine girdim. Hikayelerine ve gözlemledikleri her şey hakkında çılgın sohbetlerine kapıldık hep birlikte.
Tuhaflık, tekillik, başkalık, bambaşkalık hemen kendini belli ediyordu. Uzaysal, metafiziksel, felsefi, gerçeküstü bop funk. Mavi piramitlerin evcil zencisi güneyli farklı renkli artist. Ra. Sun Ra.
Sonra tuhaf giysiler, uzay kaskları, cübbeler, uçuşan pelerinler giydiler. Ritüeller yaptılar; ritüellerle kayıp uygarlıkları uyandırdılar, zeka gibi saf hissiyatları bize öğretmek için tuhaflığı kullandılar.
Bu dünyada Sun Ra, kozmik bir metafor yarattı. Filozof bir müzisyendi. Müziği dil ve imge olarak kullandı.
Onunki tarihi bir müzikti. Fletcher Henderson ile çalmadan önce, Fletcher’ın yönettiği orkestrada alternatif piyano çalarak başladı. Hatta Fletcher ve Duke’u son yıllarda heyecan verici tatlılık ve çağdaş ifadelerle geri getirdi.
Ra çok ilerideydi, çünkü Afro-Amerikan entelektüel sanatçı devrimcisinin gerçek öz-bilincine sahipti. Tarihsel ideolojimizin ve sosyopolitik bilincimizin özgürlük olduğunu biliyordu. Bu, estetik ve sosyal bir dinamiktir. Bunun iyi ve güzel olduğunu düşünüyoruz!
Sun Ra’nın müzikal ve sözlü olarak hiç durmadan ısrarlı bir şekilde ifade ettiği şey buranın ilkel bir dünya olduğudur. Bu dünyanın uygulamaları, inançları, dinleri eğitimsiz, aydınlanmamış tarafları, vahşiliği, yıkıcılığı, zaten geçmişte kaldı. Bu yüzden Ra buradan gitti ve sadece gittiğini söylemek için geri döndü. Geleceğe. Uzayın içine. Gezegenler Arası Müzik çaldı. Güneşmerkezci vizyonundan Ra’nın müziği ortaya çıktı; her zaman vardı, her zaman oradaydı. Olduğu gibiydi. Ama O’nun içine daha da girmemize izin verdi, bize onun çoklu şekillerini, bütünlüğünü gösterdi.
Ra, Harlem’deki Black Arts’ta yaptığımız ilk prog-ramda yer aldı. Sahnede hep bizimleydi. Konuşuyor, çalı-yor… O, insan bilincini genişlettiği gibi, siyahi bilinci genişletmeyi vaaz eden varlıklardan biriydi.
Sfenks yarı insan yarı hayvandır. İnsan ruhu misali bir Kara Kuş olarak ateşte yükselir.
Harlem’de Arts’ın açıldığı gün, 60’ların kültürel devrimini ilan eden, Şiir, Tiyatro, Müzik kıvılcımını ateşleyen, yeni SNCC, Panthers, RNA, CAP, YOBU’nun Malcolm X’ten ilham alan yükselişini tamamlayan ve Siyah Kurtuluş Hareketi’nin isyan aşamasına ilham veren Sun Ra ve The Myth Science Arkest-ra’ydı.
The BARTS’taki hafta içi akşamları, rock’çıların kendilerininmiş gibi yaptığı “Light Show”u tanıtan Ra’ydı. Seslerin renklere Pisagoryen bir bağlantı ile bağlandığı “Uzay Org”u ile. Pes bir nota soluk bir ton. Tiz bir nota parlak bir renk. Ra’nın mucizevi Uzay Org’undan karanlık tiyatroya yansıyordu.
Ra aynı zamanda çeşitli elektronik aletlerin kullanılmasında da öncüydü. Ama her şeyi kullandı. Müziğinin bir yönünü Afrika, Hint, Latin, Karayipler olarak nitelendirebilirsiniz, ama hepsi Afro-Amerikan cazıydı.
Harlem’in içindekiler Ra’nın Harlem sokaklarında ne kadar “uzakta” olduğunu söyleseler de, onun nadir rastlanan bir mucize olduğunu biliyorlardı. Aynı şekilde, Newark, Stirling Sokağı’nda, Spirit House’ın bulunduğu caddenin yukarısındaki boş bir arsada Ra, bir yaz büyük bir kalabalık topladı. Ve sanki buradan herhangi bir yere geriliyor, uzuyormuşuz gibi, kabaran alacakaranlık korkaklığında müzikle yıkandık ve zevk aldık.
Arkestra’yı daha sonra Mardi Gras Kimako’nun Blues People’ı için geri getirdik. “O düğmeye bastıklarında ne yapacaksın?” (“What you gonna do when they push that button?) diye slogan atarak Branford Place’e kadar yürüdüler, Broad St’deki düz yataklı bir kamyonun üstüne çıktılar. “Kıçını öp, Kıçını öp, Kıçını öp, Hoşça Kal!” (“Kiss your ass, Kiss your ass, Kiss your ass, Good bye.”) Tüm Arkestra’nın uzun çığlık atan akoru, 3. türden daha ileri bir karşılaşma gibi insanları raylarında durdurmuştu.
“O düğmeye bastıklarında ne yapacaksın? Kıçını öp, Hoşça Kal!
At times Ra and his Cosmocentric or Heliocentric or Myth Science or Omniverse Arkestras would raise their music as an expression of strange ritual drama. There were Space Goddesses: June Tyson, Verta Mae Grosvenor, who strode through the music in dances of forgotten language, expressing the ancient continuum of religion and ritual drama.
Zaman zaman Ra ve onun Evrenmerkezli, Gü-neşmerkezli, Gizem Bilimci ya da beynelmilel Arkestras’ı müziklerini garip ritüel dramanın bir ifadesi olarak çalarlardı. Uzay Tanrıçaları vardı: Din ve ritüel dramanın eski sürekliliğini ifade eden, unutulmuş bir dilin danslarıyla müziğin içinden geçen June Tyson, Verta Mae Grosvenor.
Bu, Ra’nın müziğinin temel bir ifadesiydi: Babil’den önceki hayatı ve onun akılsız kulesini anlatan ve aynı zamanda onun gelişini kehanet eden ortak bir bilinç.
Arkestra, hayatı müzik ve felsefe olan bir aileydi. Birçok dev müzisyen içinden geçti, ama kalan devler vardı.
Büyük baritonist ve çok kamışlı bipstercı olan Pat Patrick benim çok iyi arkadaşımdı. İnsanlar her zaman birbirimize benzediğimizi söylerlerdi ki bu doğru olsa bile bizim için komikti.
John Gilmore’un, her zaman tanıdığım en iyi ve en bilgili tenorlerden biri olduğunu düşündüm. Ayrıca John’u Ra ile tanıştığımdan beri tanıyorum. John her zaman başka tür bir anlam ve ifadenin içindedir.
Trane’nin, John Gilmore’dan hırsızlık yaptığı, onun eserlerini taklit ettiği doğrudur. Trane itiraf ederdi ki zaten Gilmore’a bunu söyledi.
Marshall Allen, bir dev. Bugün tanıdığım ya da ge-nel olarak Marshall’dan daha havalı bir alto saksofoncu yok. Bunun yaygın bir bilgi olmaması iç karartıcı. Sun Ra, Elijah Muhammed’in beyaz insanları yaratan çılgın kara büyücü Jacoub efsanesini anlattığı A Black Mass adlı oyunumdan ürettiğim bir plağın müziklerini yaptı.
Newark Mardi Gras’tan sonra Ra eve geldi. Bod-rum tiyatromuzun içinde ve dışında bir blok partisiydi. Amina’nın hazırlamış olduğu klasik Afro Amerikan mutfağının muhteşem bir yayılımı Ra’nın huzuruna çıktı. Bir şişe Courvoisier, çeşitli arkadaşlar… ileri medeniyetlerin büyük salonları gibi, burada filozoflar, entelektüeller ve sanatçılar tüm dünya ve derin gerçeklik hakkında açık, zevkli, ciddi tartışmalar yapabildiler.
Tüm bunlar ve olup bitenler alternatiflerin tanığı Ra’nın içinde vardı ve müziğinde de olmaya devam ediyor. İnsanlığın evrimi onun temasıydı – vahiyden vahye, ölçülemez, devrimden devrime, gerçeğin kalp atışları gibi. Sonsuzluğun nefesi.
“We Travel The Space Ways,” (Uzay Yollarında Seyahat Ediyoruz), ilahi, ruhsal ve bilimsel olarak o güzel uyum içindeki şarkı. Bedenlerimiz, zihinlerimiz, dünyalarımız, bilincimiz, her ne varsa uzay yollarında seyahat eder.
“From planet to planet.” (Gezegenden gezegene) Welles, Asimov ve Bradbury’nin yazdığı gibi, belki de dünya tahliye edilecek. Çevreciler açıklayabilir.
Ama aynı zamanda, kule, nereye? Kader, ama sabit bir hareket ve değişim karakteri olarak. Ne zaman?
Cennet ve Cehennemin yaratıcıları biziz. Hayal ettiğiniz her şey zaten yapıldı ve yapılabilir.
Hayal bile edemediğiniz yerde Sun Ra başlar.
Mümkün olan gün gibi açıktır, arzu edilen imkansız olandır. Olmayan, olana yön veren ve onu kendine dönüştüren şeydir.
Olan, olmayana dönüşür ve olmayan, olana ve ol-mayana dönüşür.
Gelecek her zaman geçmişte saklıdır.
“Bir sonraki durak Jüpiter!”


SUN RA: AFROFUTURISM
ve SUBOPTIC GÖLGE VALSİ

BHOB STEWART

1960’ların ortalarında, Sun Ra, Umbra şairler grubunun bir parçasıydı. Grupta, şunları yazan Lorenzo Tho-mas da vardı: Müzisyenlerin kendileri, müzikte oldukları kadar sözcükleri de akıllıca kullanarak kendilerini ifade edebiliyorlardı; aslında bazıları şair ve yazardı. Hem mükemmel şairler hem de söz yazarı olan Charles Mingus ve Sun Ra, dinlemek için zaman ayıranlara geniş ama özlü metaforlarla konuştular.”
1967-1968 Umbra Anthology, Sun Ra’nın şiirlerini Langston Hughes, Amiri Baraka ve Allen Ginsberg’in şiirleriyle gruplandırdı. Baraka, Sun Ra’yı Siyah Sanatlar Hareketi’nin “yerleşik filozofumuz” olarak isimlendirdi ve Arkestra, Baraka’nın 1966 oyunu A Black Mass’a müzikleriyle eşlik etti.
1968’de Baraka ve Larry Neal, Siyah Sanatlar Hareketi’nin tanımlayıcı eseri olarak derlenen 680 sayfalık antolojileri Black Fire: An Anthology of Afro-American Writing’e (2007’de Black Classics Press tarafından yeniden basıldı) Sun Ra şiirlerini dahil ettiler.
Gezegenler arası teatralliğin, sloganların, ahenkli olmayanların, bilim-kurgu kostümlerinin ve kozmik kaosun ötesinde, Sun Ra (1914-1993) yenilikçi bir grup lideri, güçlü bir piyanist, elektronik klavye öncüsü, vizyon Afrofütürist filozof, 1000’den fazla ezgiye sahip 100’den fazla albüm çıkaran yaratıcı bir besteciydi. Downbeat, onu “modern cazın peygamberi” ve küçük boyutlu bir şair olarak nitelendirdi.
Avangard nihayet geldiğinde, Sun Ra’nın zaten orada olduğunu gördüler. “Ben kozmos için bir sorun gidericiyim,” dedi Sun Ra, “buraya ana gezegenim Satürn’den uzay varlıkları tarafından gönderildim.”
“Ben Sun Ra,” dedi, “uzay konseyinin galaksiler arası bölgelerinden gelen büyükelçi… Siyah adamın uzun zaman önce gördüğü bir rüyadan geldim. Ben aslında atalarınız tarafından size gönderilen bir varlığım. ”
Dünya gezegenine inen ve Alabama’ya gelen Her-man “Sonny” Blount, çocukken piyano çaldı ve maniler yazdı, gençliğinde Birmingham’da sahne aldı ve 1930’ların sonlarında kendi Sonny Blount Orkestrası ile turneye çıktı. Sonny Lee ve Sonny Ray olarak tanındı, bu da Le Sonra ve son olarak Sun Ra’ya dönüştü.
İkinci Dünya Savaşı vicdani retçisi olarak, 1945’te Güney’den ayrıldı ve Chicago’daki Club DeLisa’da Fletcher Henderson’ın grubuyla bir piyanist-aranjör olarak ilk kayıtlarını yaptığı Chicago’ya geldi. 1950’lerin ortalarında kendi plak şirketi Satürn’ü kurdu ve kendilerine özgü eski Mısır kıyafetlerine geçiş yapmadan önce mor blazer ceketler, beyaz eldivenler ve pervaneli bereler giymiş bir grubu bir araya getirdi. 1961’de Chicago’dan ayrılan Arkestra, 1960’larda New York’taki Slug’s’ın müdavimleri oldu ve 1965’te Siyah Sanat-lar Hareketi’nin odak noktası oldu.
Sun Ra’nın 1968’de Philadelphia’ya taşınmasından sonra, Mısır piramitlerinde Arkestra ile performans sergilemek için Afrika’ya uçarak Avrupa turuna çıktı ve 1974’te deneysel bir uzun metrajlı film olan Space is the Place’i yaptı.
Aralık 1978’de Boston’daki 12 Days of Infinity konserleri sırasında Sun Ra’nın kokusuna, sahipsiz bir görüntü ve ses alanına, Dış Uzay Görsel İletişimcisi olarak bilinen bir cihaz tarafından yönlendirilen yeni ultra-duyusal dünyaya, mekanikleştirilmiş renkli, sözlerini ve müziğini, bilinen tüm ritim, hayal gücü ve şiirsel niyet kavramlarını yeniden tanımlayan süper duyusal bir dünyaya götüren org’a tanık oldum.
1900’de inşa edilmiş, harap durumdaki tarihi Mo-dern Tiyatro’nun yanından geçtiğimde, Boston’un Washing-ton Caddesi’nde yürüyordum. Bir çeşit restorasyon yapılıyor gibiydi ve eski tiyatrolara olan merakım beni lobi alanına adım atmaya sevk etti. Orada duran iki genç adama kendimi bir gazeteci olarak tanıttığımda, biri bana oditoryumu gezdirdi ve Sun Ra’nın yaklaşmakta olan 12 Days of Infinity’si için yaptığı restorasyon çalışmasından bahsetti.
Tam kaldırıma geri adım atarken, diğer adam be-nimle birlikte çıktı, ilk arkadaşın duymaması için alçak sesle komplocu bir şekilde konuştu. Yanlış kişiyle konuştuğumu açıkladı ve bunun yerine Bill Sebastian adında biriyle görüş-mem gerektiğini söyledi. Sebastian’ın Sun Ra’yı yörüngeye fırlatmak için yarattığı “Dünya gezegeninin ilk vizyoner galaksiler arası aracı”nı bu şekilde öğrenmeye başladım.
Dış Uzay Görsel İletişimcisi sevgi dolu bir zarafet makinesiydi, ancak bir bilgisayar gibi programlanmadı, 1960’ların sıvı ışık gösterileri gibi de değildi. Bunun yerine, onu bir müzik aleti gibi çalan bir insan operatörü, Sebas-tian’ın kendisi vardı. 1930’ların bilimkurgu yazarları tarafın-dan tahmin edilen çok övülen renkli organı icat etmişti. Müzik eleştirmeni Mark Rowland, “Sebastian, 20. yüzyılın önemli sanatsal atılımlarından birinden sorumlu olabilir, ancak şimdiye kadar pek kimse fark etmiyor gibi görünüyor” yazacaktı. Sun Ra fark etti ve Sebastian’ı kozmik Arkestra’sına getirdi.
Sebastian, 1960’ların sonlarında piyano çalan ve MIT’de siyaset okumak için kuzeye gelen Dallas’lı bir vatandaştı. 1970’lerin başında siyasi bir aktivist oldu ve aynı dönemde Jonzun Crew klavyecisiydi. Ama 1973’te Sun Ra’nın Boston’da çaldığını duyunca hayatı değişti.
Elektronik hakkında hiçbir şey bilmemesine rağ-men, Sun Ra’nın seslerini görselleştirmenin bir yolu olarak Dış Uzay Görsel İletişimcisini inşa etmek için sonraki beş yılı ve 100.000 doları harcadı. Temel olarak, Dış Uzay Görsel İletişimcisi, birçok küçük yarı saydam beyaz plastik altıgen-den oluşan dev bir altıgendi. Küçük beyaz altıgenlerin her birinin arkasında renkli ışıklar vardı. Bu 16 fit yüksekliğinde-ki ekrandan gelen kablolar, Sebastian’ın klavyesi ve ayak pedalları ile karmaşık kontrol paneline bağlandı. 1978’de Sun Ra Dış Uzay Görsel İletişimcisini Bill Sebastian’ın Boston çatı katında ilk kez gördükten sonra, “sonsuz sayıda titreşim oranı” üzerine düşündü ve yaratıcı ışık sihirbazını Arkest-ra’nın galaktik imparatorluğunun bir üyesi yaptı.
Sun Ra seslerinin Mass College of Art oditoryumunu doldurduğunu duyduğumda Sebastian, müzisyenlerin tam arkasında ortalanmış olan Dış Uzay Görsel İletişimci-sinden biraz uzakta sahnenin sağ tarafında klavyesini okşuyordu. İzleyicilerden kaç kişinin klavyesini ışıkla boyamak için kullandığını fark ettiğini merak ettim. Kaç kişi onun sadece ses çıkaran müzisyenlerden biri olduğunu düşündü?
Aynı yıl Heavy Metal için bir film köşesi yazmaya başladığımda, Sebastian, Sun Ra’nın yıldızlararası gezileri için bir ana üs olarak tasarlanan, Boston şehir merkezindeki bir sanat merkezi olan Space Place’i açmak için mücadele ediyor-du. Heavy Metal için Sebastian ile röportaj yapmak için oraya gittim ve bir noktada Dış Uzay Görsel İletişimcisi ile etkileşime girmeme izin verdi. Eylül 1980 sayısı için, ışık gösterileri ve renkli orglar tarihini araştırdım ve buna tekil elektronik deneyimimin aşağıdaki hesabını dahil ettim, Space Place, Dış Uzay Görsel İletişimcisi’nin Tesla benzeri taumaturjik sihir-bazı ile karşı karşıya geldi:
Bill Sebastian’ın yüksek renkli organının önünde duruyorum. Üzerimde beliriyor. Bill ve ben kulübün iç me-kanının serin gündüz karanlığında yalnızız. Klavyesinin başına oturuyor. Dans pistinde mikrofonun başında durur-ken kendi geçmiş milyonlarca disko telaşından yaralı yankımı dinliyorum,
Ve gülüyorum. Sebastian, kahkahalarımı, dışa doğru yayılan güzel pop altıgenlerini, siyah bir arka plan üzerinde yoğun ve ışıldayan mavi ve kırmızıların hareketli bir mandalasını anında görselleştirmesini verdiğinde, zihnim bu renkli daireleri muazzam bir deliğin temsili görüntülerine aktarıyor- kendi ağzım. Ve bunu gördüğümde, doğal olarak mikro-fona tekrar gülüyorum ve kahkahalar kulübün üst seviyesinin uzak köşelerine doğru yükseliyor, devasa altıgen ekran anın-da tamamen farklı renklerle tepki veriyor, renk kombinasyonları, yeşiller ve maviler şimdi, sanki fışkırıyor. Tanrı’nın boğazından dev geometrik kahkahalar. Sonunda Kozmik Kıkırdamaya gülüyorum…
İlgili teknolojiye rağmen (saniyenin yüzde birinden 20 saniyeye kadar bir görüntüyü sürdürebilen altı yüz zaman-lama devresi), buradaki ana faktör kişisel ifadedir. Sebastian’ın elleri, “elektronik parmak boyamasını” yaparken 400’ün üzerinde dokunmaya duyarlı düğme üzerinde kayıyor. Sebastian bana, “Birlikte çaldığım 30 ya da 40 gruptan, enstrümanla gerçekten ilgili olabilecek sadece bir avuç, üç ya da dört grup var. Sun Ra ve Outer Tube bu açıdan en dikkat çekici olanlar… Sun Ra’nın müziği, enstrümanın tasarlanma ve inşa edilme şekline büyük ölçüde ilham veren şeydir.” Sonuç, geçmişin ışık şovu teknisyenleri tarafından yaratılmış hiçbir şeye benzemeyen, temsili olmayan grafiklerin bir sinestezi, yüksek teknoloji ve keskin kenarıdır.
Bugün, Dış Uzay Görsel İletişimcisi, sincap yuvalarına ev sahipliği yapan Cape Cod tarlasının çam iğneleri ve rutubeti arasında paslanıyor. “Evrenin kozmik orkestrası” galakside yankılanıyor, Suboptic Gölge Dünyasında bir gölge valsi. Parlak gama ışını patlamaları soluklaştı ve göz kırptı, ancak Sun Ra’nın galaksiler arası kelime dünyalarında öyle değil. Takip eden sayfalarda, Gölge Dünya’dan bilinme-yen ve müjdelenmemiş Afrofütürist şiirler çıkıyor – siz, okuyucu, sonsuz sonsuz evrenimizin eşiğinde duruyorsunuz. Yolculuğa katılın. Uzay mekandır.
Patlama için geri sayım! X eksi beş… dört… üç… iki… X eksi bir… Ateş!
-Bhob Stewart