Toute nation a le gouvernement qu'elle mérite.

Onsekizinci yüzyılda Haiti Vudusu: Dil, Kültür, Direniş

 22,00

Kategoriler: , , Etiketler: , , , ,

Açıklama

Brezilya ve Karayipler’deki diğer Afro-Amerikan dinlerinin yanında Haiti vudusu, Amerika kıtasındaki neo-Afrika kültürleri arasındaki en çarpıcı örneklerden biridir. Saint-Domingue’e (modern Haiti) yapılan köle ticareti Brezilya ve Küba’dan yarım yüzyıl önce sona ermişti ve Haiti, Şango ve Kumina kültlerini Trinidad ve Jamaika’ya getiren kölelik sonrası Afrika bağlantılarına maruz kalmadı. Ancak, 1803 yılında Fransızların bölgeden uzaklaştırılması ile geride kalan nüfus, bu olayın öncesinde ülkede birbirini dengeleyen dinlerin zayıflığı, vudunun niçin Haiti’deki çoğunluğun dini hale gelmesini açıklamaya yardımcı oluyor. 1790’larda Afrikalılar beyaz olmayan nüfusun yarısından fazlasını oluşturuyordu. 1760’larda Cizvitlerin kovulması ve 1860’ta Vatikan’dan ayrılmanın sonu arasında, siyahi nüfusu Hristiyanlaştırma çabaları asgariydi.
Buna karşın, Katolik rahipleri ve en azından vaftiz törenleri, kölelik döneminin sonlarında birçok köle arasında hatırı sayılır prestije sahipti. Bağımsızlık sonrası kiliselerinden kopan Fransız ve Hispanik rahiplerinin sağladığı rahat yaşam, taşra nüfusu arasındaki Hristiyan ritüellerine olan talebin devam etmesine işaret ediyordu . Dahası, Saint-Domingue’e gelen orta Afrika nüfusunun büyük çoğunluğu, Portekizli ve İtalyanların yüzyıllar boyu devam eden misyonerlik çalışmalarının bir ürünü olarak Hıristiyanlığa dair yüzeysel bir aşinalığa sahipti . Yeni Dünya’daki kültür etkileşimlerini karmaşıklaştırmadan önce, bu faktör vuduya karakterini veren Katolik ritüelleriyle Afrika törenleri ve teolojisinin karışımını kolaylaştırmıştı. Vuduya dair çok fazla yayın vardır ve bu yayınların yazarları çoğu zaman Haiti Devrimine büyük bir önem atfetmiştir, ancak çok az insan sömürge dönemindeki kökenlerini araştırmıştır . Bu kişilerin üçünden bahsetmekte fayda var. Haiti’deki ulusalcı geleneğe dair en iyi örneklerden biri, Jean Price-Mars, François Duvalier ve Emmanuel Paul’un çalışmaları üzerine kurulu olan Hénock Trouillot’nun Introduction à une histoire du vaudou (Port-au-Prince 1970) eseridir. Vudu’nun bağdaştırıcı gücünün etkisiyle, farklı geçmişlere sahip Afrikalıları bir araya getirdi ve 1791 tarihinde gerçekleşen köle isyanını ve Avrupa yönetiminden kurtuluş için verilen uzun savaşın başlamasını kolaylaştırdı. Bu geleneğe karşı eleştirel bir yaklaşım içinde, Michel Laguerre Voodoo and Politics in Haiti (New York 1988) kitabında varsayımlarını paylaşırken çok az kaynağa dayanıyor ve bazı hipotezlerini gerçek olarak sunuyor. Buna karşın, Pierre Pluchon Vaudou, sorciers, empoisonneurs; de Saint-Domingue à Haiti (Paris 1987) kitabında yeni araştırmaları, vuduya karşı soğuk tavrını ve vudunun siyasi öneminin önündeki sınırları canlılıkla kaldırmaya çalışıyor .
Bu akademisyenlerin hiçbiri Saint-Domingue’deki kölelerin dini uygulamalarına işaret eden hayatta kalmış dilbilimsel kanıtlara ve Afrika’yla olan bağlantılarına dikkat etmemiştir. Bu makalede ilk olarak, 1797 ve 1814 yıllarında yayınlanmış iki dini şarkı üzerinde yoğunlaşmak istiyorum. Birlikte, Haiti’yi yaratmış olan kölelerin dini dünyalarına dair bilinen çok az şeyin önemli bir parçasını oluşturuyorlar.